Wet deregulering arbeidsrecht (DBA)

Als zelfstandig ondernemer krijgt u naast de inhoudelijke kant van uw bedrijf ook te maken met de wet- en regelgeving op verschillende gebieden. Zo komt u ook in aanraking met het arbeidsrecht. Hierin is in 2016 een belangrijke wijziging aangebracht, waarbij een nieuw systeem in werking is getreden dat de arbeidsrelatie tussen een opdrachtgever en een opdrachtnemer in beeld brengt. Voorheen gebeurde dat middels de VAR, de Verklaring Arbeidsrelatie. Een zelfstandige opdrachtnemer die een VAR had aangevraagd en gekregen, droeg daarmee zelf de verantwoording voor het ondernemerschap. De VAR bepaalde namelijk dat er geen sprake was van een dienstbetrekking, zodat de opdrachtgever werd gevrijwaard van zaken als loonbelasting en andere verantwoordelijkheden die erbij horen wanneer een werknemer in dienst wordt genomen. Bovendien kon de opdrachtnemer door de aanwezigheid van een VAR zijn status als zelfstandige behouden, zodat hij aanspraak kon blijven maken op de diverse aantrekkelijke regelingen voor ondernemers. Per 1 mei 2016 is de VAR echter afgeschaft en vervangen door de Wet DBA. Wat houdt dit precies in?

Verantwoordelijkheden in balans

DBA staat voor Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. De Wet DBA is in het leven geroepen omdat de VAR een schijnzelfstandigheid creëerde. Hoewel de VAR bepaalde dat er geen sprake was van een gezagsverhouding en dus van een dienstbetrekking tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer, was de realiteit vaak anders. Daardoor liepen veel zelfstandigen grote financiële risico’s. De opdrachtgever had immers geen premie- en verzekeringsplicht ten opzichte van de opdrachtnemer.

De Wet DBA werd dan ook opgesteld met als doel deze risico’s terug te dringen en de balans te herstellen tussen de verantwoordelijkheden van de opdrachtgever en de opdrachtnemer. Volgens de Wet DBA kan een overeenkomst voor een opdracht voorgelegd worden aan de Belastingdienst. Deze beoordeelt vervolgens of er al dan niet sprake is van een arbeidsrelatie tussen de twee partijen. Voor een arbeidsrelatie zijn een aantal factoren van belang, waaronder de inzet van persoonlijke arbeid en het ontvangen van loon. Een beslissende factor is echter de gezagsverhouding. Wanneer deze ontbreekt is er geen sprake van een dienstbetrekking. De vraag is echter wanneer er sprake is van gezag. Een opdrachtgever mag immers wel instructies geven over de uit te voeren opdracht, zonder dat er direct een gezagsverhouding hoeft te ontstaan. Om zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers hierover duidelijkheid en zekerheid te bieden, is daarom de Wet DBA van kracht geworden.

Controle en handhaving

Door de Belastingdienst de arbeidsrelatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer te laten beoordelen en goedkeuren, ontstaat er voor beide partijen zekerheid op het gebied van onder andere sociale premies, verzekeringen en loonheffingen. De wet bepaalt ook dat de Belastingdienst belast is met de taak om dit te controleren en te handhaven wanneer dat nodig blijkt. Volgens de Wet DBA maakt de Belastingdienst een beoordeelde en goedgekeurde overeenkomst bovendien openbaar, zodat hier in de toekomst door opdrachtgevers en opdrachtnemers gebruik van kan worden gemaakt. Overigens dienen overeenkomsten die door de Belastingdienst zijn beoordeeld en goedgekeurd wel nauwkeurig te worden opgevolgd. Als bij een controle blijkt dat er van de overeenkomst

wordt afgeweken, kunnen er alsnog naheffingen of boetes volgen. Wanneer de overeenkomst niet op de letter nauwkeurig wordt uitgevoerd, bestaat er dus nog altijd het risico dat er een schijnzekerheid ontstaat.

Problemen voorkomen

Wilt u als ondernemer een opdracht uitbesteden aan een zelfstandige zonder deze in dienst te nemen? Of wilt u als zzp’er aan de slag voor een opdrachtgever zonder uw status van zelfstandige op te geven? Dan is het van belang dat u de regels van de Wet DBA zorgvuldig opvolgt. Wanneer dit niet gebeurt kunt u in de problemen komen met de Belastingdienst. Wij raden u dan ook aan om financieel advies in te winnen alvorens u met de uitvoering van de opdracht start. Onze financieel adviseurs kunnen u onafhankelijk advies geven en u voorlichten over de mogelijkheden en de risico’s. Wilt u weten wat wij voor u kunnen betekenen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.